Odstąpienie od umowy zawartej na pokazie. Jak to zrobić?

14 czy 30 dni na odstąpienie od umowy?

Ochrona dotyczy umów konsumenckich zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, z ustawowymi wyjątkami. Spotkanie w hotelu, restauracji lub wynajętej sali może być pokazem handlowym, choć zaproszenie mówiło o badaniu albo odbiorze prezentu. Zachowaj zaproszenie i opisz rzeczywisty przebieg spotkania. Sama nazwa wydarzenia nie rozstrzyga o prawach.

Wytyczne „każdy pokaz oznacza 30 dni” są zbyt szerokie. Art. 27 ust. 2 ustawy wymienia określone okoliczności wydłużenia terminu. Jeśli nie wiesz, jak zakwalifikować spotkanie, nie czekaj do trzydziestego dnia. Działaj jak najwcześniej i opisz, kto organizował wyjazd, gdzie podpisano umowę oraz jak otrzymałeś zaproszenie.

Zobacz również wyjaśnienie UOKiK dotyczące terminów odstąpienia od umowy. Dobierz opis do rzeczywistych okoliczności zakupu.

Od kiedy liczyć termin?

Przy sprzedaży towaru termin biegnie zasadniczo od objęcia go w posiadanie przez Ciebie lub wskazaną osobę inną niż przewoźnik. Gdy jedna umowa obejmuje towary dostarczane osobno, znaczenie ma ostatni towar, partia lub część. Dla pozostałych umów, na przykład określonych usług, punktem wyjścia jest zawarcie umowy. Sprawdź więc zarówno podpis, jak i dostawę.

Przykład edukacyjny: podpisujesz umowę zakupu garnków na pokazie 5 września, a otrzymujesz je 9 września. Nie utożsamiaj tych dat. Przy zwykłym czternastodniowym terminie dla towaru punktem wyjścia jest otrzymanie garnków. Ustal też, czy spotkanie było częścią wycieczki. Od tego zależy długość terminu, a nie sam fakt prezentacji produktu.

Brak prawidłowej informacji o odstąpieniu może wydłużyć możliwość skorzystania z prawa o kolejne dwanaście miesięcy. Jeśli sprzedawca uzupełni informację, zastosowanie ma odpowiednio termin 14 albo 30 dni od jej udzielenia. To wymaga sprawdzenia dokumentów. Nie zakładaj dłuższego terminu tylko dlatego, że nie pamiętasz ustnego wyjaśnienia.

Jak odstąpić od umowy krok po kroku

1. Odszukaj nazwę i adres sprzedawcy w umowie, nie tylko numer telefonu konsultanta.
2. Ustal numer umowy, datę zawarcia i datę otrzymania rzeczy.
3. Napisz jednoznacznie, że odstępujesz od oznaczonej umowy.
4. Wyślij oświadczenie przed upływem terminu i zachowaj dowód wysłania.
5. Ustal zwrot towaru oraz rozliczenie, zachowując kopie korespondencji.

Wzór oświadczenia o odstąpieniu

Nie musisz uzasadniać zmiany decyzji ani wykazywać wady produktu. Poniższy schemat dotyczy odstąpienia, a nie reklamacji. Możesz także skorzystać z ustawowego formularza. Uzupełnij dane pozwalające rozpoznać umowę. W piśmie papierowym dodaj podpis. Zachowaj kopię dokładnie tej treści, którą wysyłasz.

[Miejscowość i data]
Konsument: [imię, nazwisko, adres]
Sprzedawca: [nazwa i adres]

OŚWIADCZENIE O ODSTĄPIENIU OD UMOWY
Niniejszym odstępuję od umowy sprzedaży [nazwa towaru],
zawartej dnia [data], numer [jeżeli nadano].
Towar otrzymałem/am dnia [data].
Proszę o zwrot płatności zgodnie z obowiązującymi przepisami.
[Podpis przy oświadczeniu papierowym]

Jak wysłać, żeby mieć dowód?

Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego końcem. Praktycznie wybierz sposób pozwalający wykazać datę i treść. Przy liście zachowaj potwierdzenie nadania; przy wiadomości elektronicznej zachowaj wysłaną wiadomość i dostępne potwierdzenia. Sprawdź adres przeznaczony do kontaktu ze sprzedawcą. Rozmowa telefoniczna bez śladu bywa trudna do udowodnienia.

Co z zapłaconymi pieniędzmi i towarem?

Po skutecznym odstąpieniu strony rozliczają umowę. Przedsiębiorca powinien zasadniczo zwrócić otrzymane płatności w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia. Może w określonych warunkach wstrzymać zwrot do otrzymania rzeczy albo dowodu jej odesłania. Koszt dostawy podlega ustawowym zasadom, w tym ograniczeniu do najtańszego zwykłego sposobu oferowanego przez sprzedawcę.

Towar co do zasady zwracasz w ciągu 14 dni od odstąpienia, chyba że przedsiębiorca zaproponował odbiór. Bezpośrednie koszty zwrotu zależą między innymi od udzielonych informacji i okoliczności transakcji. Zabezpiecz rzecz do transportu oraz sfotografuj jej stan. Nie odsyłaj kosztownej przesyłki na przypadkowy adres podany przez telefon.

Odpowiadasz za zmniejszenie wartości wynikające z używania wykraczającego poza konieczne sprawdzenie rzeczy, z ustawowymi wyjątkami. Samo otwarcie opakowania nie zawsze usuwa prawo odstąpienia. Istnieją jednak szczególne wyłączenia, na przykład dotyczące niektórych zapieczętowanych towarów. Nie przyjmuj bez sprawdzenia ogólnego argumentu „towar rozpakowany, zwrot niemożliwy”.

Zakup na raty lub kredyt podpisany na pokazie

Umowy dotyczące usług finansowych nie mogą być zawierane podczas pokazów lub wycieczek. Zakaz obejmuje także wskazane w ustawie umowy bezpośrednio związane z ofertą z takiego wydarzenia. Umowa zawarta z naruszeniem zakazu jest nieważna. Ustawa przewiduje wyjątek dotyczący pokazów w domu konsumenta na jego wyraźne zaproszenie.

Jeśli podpisałeś dokument kredytowy, zbierz go razem z umową sprzedaży. Poinformuj także instytucję finansującą o okolicznościach, nie ograniczając się do telefonu do organizatora. Nie każda umowa potocznie nazywana „ratami” ma tę samą konstrukcję. Trzeba sprawdzić datę, sposób zawarcia, powiązanie ze sprzedażą i właściwą podstawę rozliczenia.

Czy sprzedawca mógł przyjąć zapłatę na pokazie?

Art. 17a ustawy zakazuje przyjęcia płatności przed upływem terminu odstąpienia przy umowach zawartych podczas wycieczki, nieumówionej wizyty albo pokazu. Przewidziano wyjątek dla pokazu w domu zorganizowanego na wyraźne zaproszenie konsumenta. Zakaz płatności i długość terminu to dwa różne zagadnienia. Szerszy zakres zakazu nie oznacza, że każdy pokaz daje trzydzieści dni.

Jeżeli już zapłaciłeś, nadal sprawdź możliwość odstąpienia. Zachowaj paragon, potwierdzenie przelewu lub płatności kartą. Nie podpisuj kolejnej umowy „naprawczej” bez zrozumienia skutków. Dopłata, ugoda albo zmiana finansowania mogą skomplikować sprawę. Najpierw opisz swoją sytuację prawnikowi, wskazując daty i rodzaj otrzymanych dokumentów.

Zasady rozliczenia i wyjątki znajdziesz w poradniku UOKiK o prawie odstąpienia od umowy. Jeśli korespondencję ze sprzedawcą ma prowadzić bliska osoba, przeczytaj też jak określić zakres pełnomocnictwa dla osoby starszej.

Sprzedawca odmawia: gdzie szukać pomocy?

Bezpłatnej pomocy w indywidualnej sprawie możesz szukać u miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. UOKiK zajmuje się ochroną interesów zbiorowych; zawiadomienie urzędu nie zastępuje Twojego odstąpienia ani indywidualnego dochodzenia pieniędzy. Nie pozwól, żeby oczekiwanie na odpowiedź instytucji spowodowało utratę terminu.

Zachowaj umowę, regulamin, zaproszenie, reklamę, dokument dostawy, dowód zapłaty i korespondencję. Przy nieodebranym liście zachowaj także zwróconą kopertę. Sprawdź dane przedsiębiorcy i ponów kontakt udokumentowanym kanałem. Nie uzależniaj wysłania oświadczenia od zgody konsultanta. O prawie odstąpienia nie rozstrzyga to, czy sprzedawca chce przyjąć telefon.

Pytania i odpowiedzi

Ile mam dni na zwrot towaru kupionego na pokazie?

Najpierw odróżnij termin odstąpienia od terminu odesłania rzeczy. Zwykły pokaz poza lokalem zasadniczo daje 14 dni na odstąpienie. Wycieczka albo nieumówiona wizyta w domu mogą oznaczać 30 dni. Następnie obowiązują zasady zwrotu towaru. Sprawdź datę otrzymania rzeczy i okoliczności wydarzenia, zamiast kierować się tylko słowem „pokaz”.

Czy mogę odstąpić, jeśli już zapłaciłem?

Sama zapłata nie odbiera prawa do odstąpienia. Sprawdź termin i ewentualne wyjątki, wyślij oświadczenie oraz zachowaj dowody. Przy niektórych pokazach sprzedawca nie powinien przyjmować płatności przed końcem terminu. Nie utożsamiaj jednak tego naruszenia z automatycznym odzyskaniem pieniędzy bez podjęcia działania i ustalenia sposobu rozliczenia konkretnej umowy.

Co zrobić, jeśli podpisałem umowę kredytu?

Przygotuj umowę sprzedaży oraz wszystkie dokumenty finansowania. Ustawa zakazuje określonych umów finansowych związanych z pokazami i wycieczkami, przewidując nieważność oraz wyjątek dotyczący wyraźnego zaproszenia do domu. Ocenę trzeba odnieść do Twoich okoliczności. Skontaktuj się także z finansującym i nie podpisuj kolejnego porozumienia tylko na podstawie ustnej obietnicy sprzedawcy.

Czy muszę podawać powód odstąpienia?

Przy korzystaniu z ustawowego prawa odstąpienia nie musisz podawać powodu. Oświadczenie powinno jasno wskazywać umowę i wolę odstąpienia. Reklamacja wadliwego produktu jest inną ścieżką. Nie musisz wymyślać wady, jeśli po prostu korzystasz z przysługującego terminu. Zachowaj dowód wysłania i ustal następnie zwrot rzeczy oraz płatności.

Co zrobić, jeśli sprzedawca nie odbiera pism?

Zachowaj nadanie, kopię oświadczenia i zwróconą korespondencję. Sprawdź, czy użyłeś prawidłowego adresu przedsiębiorcy, i skorzystaj także z udokumentowanego kontaktu elektronicznego. Do zachowania terminu odstąpienia wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Przy sporze o zwrot pieniędzy przedstaw dokumenty rzecznikowi konsumentów lub prawnikowi. Nie czekaj bezczynnie na oddzwonienie konsultanta.